ABŞ-də demokratiya üçün çalınan SON ZƏNG: Qütbləşmə Amerikanı parçalayacaq?

Amerika hər zaman böyük geosiyasi çağırışlarla üzləşib. Amma indi ölkə daxildən daimi qarışıqlıqla parçalanır. Əsas institutlar hücum altındadır, immiqrantlar və etnik azlıqlar demonizə olunur, siyasi zorakılıq artır. Konqres öz rolunu yerinə yetirmir, ictimai etimad tarixi minimuma enib və seçicilər getdikcə demoqoqlara və konspirasiya nəzəriyyəçilərinə qulaq asırlar.

Yenicag.az xəbər verir ki, bunu alman əsilli amerikalı iqtisadçı, ABŞ-nin keçmiş maliyyə naziri Maykl Blümental “Wall Street Journal”da yayımladığı məqlaədə qeyd edib.

“Öz-özümə soruşuram: məni 80 il əvvəl qəbul edən o nikbin, praqmatik və fəxrlə demokratik ölkəyə nə oldu? Bu çətin dövrü azadlıqlarımızı qoruyaraq keçəcəyikmi? Yoxsa bəzilərinin qorxduğu kimi, növbəti nəsil avtokratların idarə etdiyi boşalmış bir demokratiya miras alacaq?” – sabiq nazir sual edib.

Onun sözlərinə görə, yüz il sonra dünya yenidən alt-üst olub – bu dəfə inqilabi texnoloji dəyişikliklərlə. Qlobal iqtisadiyyat daha sıx bağlıdır, ticarət nümunələri dəyişib, bəzi iş yerləri yoxa çıxıb. Sərhədləri keçən insanlar mədəni və dini normalara təhdid kimi qəbul olunur. Buna görə də Avropada ifrat sağçı millətçi partiyalar böyük uğurlar qazanır, ABŞ-də də oxşar proseslər baş verir:

“Bu, demokratiyamız üçün təhlükəli dövrdür. Ağ Ev fərmanlarla idarə etməyə çalışır, qütbləşmiş Konqres isə balansı təmin edə bilmir. Bəziləri qorxur ki, bu vəziyyət daha da davam edəcək və biz demokratik azadlıqlarımızı itirəcəyik”.

O qeyd edib ki, amerikalılar ideoloq deyil, praqmatikdirlər. Onlar siyasi baxımdan ortada toplaşır, ifratçılığı və həddini aşmağı sevmirlər. Zorakılıq ritorikasını, küçələrdə hərbçiləri, mağazalarda, kilsələrdə və məktəblərdə adi insanların həbslərini xoşlamırlar. İmmiqrantlara da prinsipcə qarşı deyillər:

“Ən başlıcası, seçicilər seçilmiş rəsmilərdən təcili problemləri həll etməyi gözləyirlər: qiymətlərin artması, səhiyyə xərclərinin nəzarətdən çıxması, əlçatan mənzil çatışmazlığı, yoxsulluq və ehtiyac. Siyasətçilər bunu bacarmadıqda xalq öz mövqeyini seçki qutusu ilə bildirir”.