İlham Əliyev Qafqazda oyunun qaydalarını yenidən yazır: Münaqişə zonasından əməkdaşlıq məkanına…

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstan səfəri zamanı səslənən bəyanatlar bir daha nümayiş etdirdi ki, Bakı ilə Tbilisi arasında münasibətlər adi diplomatik əlaqələr çərçivəsini çoxdan aşıb. Bu münasibətlər artıq regionun taleyinə təsir edən, Cənubi Qafqazda təhlükəsizliyi gücləndirən və gələcək inkişafın istiqamətini müəyyən edən strateji müttəfiqliyə çevrilib.

Bu ittifaqın əsasında təkcə iqtisadi maraqlar deyil, ortaq tarix, qarşılıqlı etimad və sarsılmaz siyasi iradə dayanır. Bakı və Tbilisi bu gün regionda sabitliyin dayağı, əməkdaşlığın lokomotivi və sülhün əsas təminatçısı kimi çıxış edir. Onların birgə addımları Cənubi Qafqazı münaqişə meydanından əməkdaşlıq məkanına çevirən əsas gücə çevrilib.

Məhz buna görə Azərbaycan–Gürcüstan tərəfdaşlığı artıq sadəcə iki dövlətin münasibəti deyil. Bu, regionun gələcəyini müəyyən edən strateji xəttdir. Bu xəttin istiqaməti isə aydındır: sülh, güclü iqtisadi inteqrasiya və Cənubi Qafqazın sabit, təhlükəsiz və inkişaf edən bir coğrafiyaya çevrilməsi.

Strateji müttəfiqlik: dostluqdan geosiyasi tərəfdaşlığa

Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze çıxışında iki ölkə arasındakı münasibətlərin tarixi və strateji xarakterini açıq şəkildə vurğuladı. O bildirdi ki, xalqları birləşdirən bağlar təkcə keçmişin mirası deyil, bu günün və gələcəyin siyasi kursudur:
“Əsrlər boyu xalqlarımızı yaxşı qonşuluq və xüsusi tarixi dostluq bağlayıb. Bu, məntiqi olaraq, dövlətlərimiz arasında güclü strateji tərəfdaşlığı əks etdirir.”

Bu fikir əslində regionun reallığını ifadə edir. Azərbaycan və Gürcüstan illərdir enerji, nəqliyyat və logistika layihələrində bir-birinin əsas dayağı kimi çıxış edir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Cənub Qaz Dəhlizi və Orta Dəhliz kimi layihələr təkcə iqtisadi deyil, siyasi təhlükəsizlik mexanizmlərinə çevrilib.

Ermənistanla sülh prosesi: regionun əsas açarı

Hər iki liderin çıxışında diqqət çəkən əsas mövzulardan biri Azərbaycanla Ermənistan arasında davam edən sülh prosesi oldu. Gürcüstan bu prosesi açıq şəkildə dəstəklədiyini bəyan etdi və regionda sabitliyin yalnız əməkdaşlıq yolu ilə mümkün olduğunu vurğuladı:
“Biz bu xüsusda Azərbaycan ilə Ermənistan arasında cari sülh prosesini alqışlayırıq. Gürcüstan dinc yanaşı yaşamağı və regionda yeni təşəbbüsü qəti şəkildə dəstəkləyir.”

Prezident İlham Əliyev isə sülhün sadəcə sənədlərlə deyil, real əməkdaşlıqla möhkəmlənəcəyini bildirdi:
“Bu prosesi gücləndirmək üçün, sadəcə olaraq, imzalanmış sənədlər yetərli deyil. Biz hər addım atıldıqda gərək bu sülhü gücləndirək və bunun ən yaxşı istiqaməti də ticarətdir.”

Bu yanaşma Cənubi Qafqazda yeni mərhələnin başlandığını göstərir. Artıq regionda əsas prioritet münaqişə deyil, iqtisadi inteqrasiya və qarşılıqlı fayda üzərində qurulan münasibətlərdir.

Cənubi Qafqazın inkişaf modeli: Azərbaycan–Gürcüstan xətti

Bugünkü reallıq ondan ibarətdir ki, Cənubi Qafqazın inkişaf xətti məhz Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən keçir. Enerji marşrutları, nəqliyyat dəhlizləri və ticarət əlaqələri regionun iqtisadi xəritəsini formalaşdırır.

Prezident İlham Əliyev bu strateji rolu konkret faktlarla ifadə etdi:
“Bu gün Azərbaycan qazı 16 ölkəyə ixrac edilir. Ancaq bu ixrac yenə də Gürcüstandan başlayır və Gürcüstan burada birinci ölkədir.”

Bu cümlə əslində regionun geosiyasi xəritəsini izah edir. Gürcüstan Azərbaycanın dünyaya açılan qapısıdır, Azərbaycan isə Gürcüstanın iqtisadi təhlükəsizliyinin əsas təminatçılarından biridir. Bu qarşılıqlı asılılıq münasibətləri daha da möhkəmləndirir.

Bakı üçün Gürcüstan və Ermənistan eyni regional strategiyanın hissəsidir

Azərbaycanın siyasəti təkcə bir ölkə ilə münasibət qurmaq deyil, bütöv regionu sabit və əməkdaşlıq məkanına çevirməkdir. Bu strategiyada həm Gürcüstan, həm də Ermənistan xüsusi yer tutur. Gürcüstan strateji tərəfdaş, Ermənistan isə sülh müqaviləsi ilə regionun iqtisadi sisteminə inteqrasiya olunacaq potensial tərəfdaş kimi nəzərdən keçirilir.

Prezident İlham Əliyevin bu fikri həmin yanaşmanı açıq şəkildə ifadə edir:
“Cənubi Qafqaz artıq sülh, əmin-amanlıq, təhlükəsizlik, əməkdaşlıq məkanına çevrilir.”

Bu, faktiki olaraq yeni regional modelin anonsudur. Müharibə mərhələsi geridə qalır, əməkdaşlıq mərhələsi başlayır.

Tbilisidə səslənən bəyanatlar göstərdi ki, Azərbaycan və Gürcüstan arasındakı münasibətlər artıq sadəcə ikitərəfli əlaqə deyil, Cənubi Qafqazın gələcəyini müəyyən edən strateji oxdur. Bu oxun əsas istiqaməti isə aydındır: sülh, iqtisadi inkişaf və regionun vahid əməkdaşlıq məkanına çevrilməsi.

Aqil Ələsgər