İsrailin "Türkiyə növbəti İrandır" İDDİASI: "Siyasi idarəetmə təhlükəli istiqamətə yönəlir"

“İsrail qeyri-dövlət silahlı qrupları ilə mübarizə ilə NATO üzvü və güclü konvensional orduya malik bir dövlətlə birbaşa qarşıdurma arasındakı fərqi yaxşı anlayır”.

Bunu Yenicag.az-a açıqlamasında türkiyəli siyasi şərhçi Fatih Fuat Tuncer deyib.

O, İsrailin sabiq baş naziri Naftali Bennetin “Türkiyə növbəti İrandır” bəyanatını şərh edib.

Siyasi şərhçi bildirib ki, ilk növbədə bir məqamı açıq şəkildə qeyd etmək lazımdır: Naftali Bennetin bu sözləri təkcə diplomatik nəzakətdən uzaq deyil, eyni zamanda bölgədəki real vəziyyətdən tamamilə qopmuş siyasi ritorikadır.

“Bu açıqlamaları sadəcə olaraq yüngül qiymətləndirmək doğru olmaz. Əksinə, onlar İsrailin mövcud siyasi idarəetmə anlayışının nə dərəcədə təhlükəli istiqamətə yönəldiyini göstərməsi baxımından diqqətəlayiqdir.

Bu gün İsrailin Qəzzada və ümumilikdə bölgədə nümayiş etdirdiyi davranış, təəssüf ki, beynəlxalq hüququ sistemli şəkildə görməzlikdən gələn bir yanaşmanı xatırladır. Mülki əhalinin hədəfə alınması, məskunlaşma siyasəti vasitəsilə başqa xalqların torpaqlarının mənimsənilməsi və beynəlxalq qaydalara məhəl qoyulmaması kimi addımlar bu siyasətin əsas xüsusiyyətləridir. Belə bir yanaşmanın indi də bölgənin mühüm güclərindən biri olan Türkiyəni hədələməsi təəccüblü deyil. Bu, İsrailin özünü hüququn fövqündə görməsi kimi təhlükəli düşüncənin təzahürüdür.

Türkiyənin mövqeyi isə illərdir kifayət qədər aydındır. Ankara bölgədə sabitlik və ədalətin tərəfdarı olduğunu bildirir. Türkiyənin regional əməkdaşlıq və ittifaq təşəbbüsləri iddia edildiyi kimi müharibə bloku yaratmaq məqsədi daşımır. Əksinə, bölgədə yaranan gərginliyin və hüquqsuzluğun qarşısını almağa yönəlmiş bir balans mexanizmi kimi təqdim olunur. Türkiyə qonşu regionlarda böhranların dərinləşməməsi üçün fəaliyyət göstərdiyini vurğulayır və bu kontekstdə İsrailin siyasətini tənqid etməyi legitim hesab edir.

“İsrail Türkiyəyə hücum edə bilərmi?” sualına isə hərbi və siyasi məntiq çərçivəsində cavab vermək olar. Analitik yanaşmalara görə, İsrail qeyri-dövlət silahlı qrupları ilə mübarizə ilə NATO üzvü və güclü konvensional orduya malik bir dövlətlə birbaşa qarşıdurma arasındakı fərqi yaxşı anlayır. Belə bir qarşıdurma həm hərbi, həm də siyasi baxımdan çox ciddi nəticələr doğura bilər. Buna görə də Bennet kimi siyasətçilərin sərt bəyanatları daha çox daxili siyasi auditoriyaya yönəlmiş ritorika kimi qiymətləndirilir. Bölgədə gərginliyin azalması üçün isə diplomatiya və beynəlxalq hüquqa əsaslanan yanaşmaların vacibliyi vurğulanır”, – deyə o bildirib.

Nəsimi Ələsgərli