Dünya may ayını “böyük daşqınlar dövrü” kimi xatırlayacaq

2026-cı ilin may ayı bəşər tarixinə ekstremal təbiət hadisələri və genişmiqyaslı daşqınlarla dolu dövr kimi daxil olub. Rusiya, Yaxın Şərq, Afrika və Asiyanın böyük şəhərlərini əhatə edən bu fəlakətlər qlobal iqlim dəyişikliyinin fəsadlarını bir daha

Yenicag.az xəbər verir ki, intensiv yağıntılar, qar örtüyünün sürətlə əriməsi və iqlim dəyişikliyi nəticəsində şəhər infrastrukturunun tab gətirə bilmədiyi subasmalar on minlərlə insanın həyatına mənfi təsir edib.

Regionlardakı vəziyyət: Fəlakətin miqyası böyüyür

• Rusiya: Yakutiya, Buryatiya və İrkutsk vilayətlərində qar sularının sürətlə əriməsi və leysan yağışları Lena çayında suyun səviyyəsini kritik həddə çatdırıb. Yaşayış məntəqələri su altında qalıb, infrastruktur zədələnib. Təəssüf ki, çayı keçmək istəyən şəxslərin ölümü ilə bağlı faciəvi məlumatlar daxil olub.
• Yaxın Şərq: Su çatışmazlığı ilə tanınan Suriyanın Raqqa və Deyr əz-Zor əyalətlərində Fərat çayı məcrasından çıxıb. İllərlə quraqlıqdan əziyyət çəkən torpaqlar indi su altında qalıb, əhali təxliyə olunub.
• Afrika: Keniyada kütləvi daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 100-ü keçib. Cənubi Afrikada, xüsusən Keyptaunun sıx məskunlaşdığı ərazilərdə qasırğalı küləklərlə müşayiət olunan yağışlar mənzillərə ciddi ziyan vurub.
• Asiya: Ayın sonunda dünyanın ən böyük şəhərlərindən birini vuran fırtına cəmi 20 dəqiqə ərzində 50 millimetr yağıntı gətirib. Metro stansiyaları, magistral yollar gölə dönüb, şəhər həyatı iflic olub.

Alimlər xəbərdarlıq edir: “Quraqlıq və daşqın ziddiyyəti”

İqlimşünasların qənaətinə görə, bu fəlakətlər təsadüfi deyil. Uzunmüddətli quraqlıq və istilik dalğaları nəticəsində torpaq öz nəmliyini itirərək “daşlaşır”. Nəticədə, gözlənilən intensiv yağıntılar torpağa hopmaq əvəzinə, dərhal səthdə toplanaraq dağıdıcı sel axınlarına çevrilir.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, iqlim dəyişikliyi artıq sadəcə istiləşmə deyil, eyni zamanda quraqlıq və böyük daşqınlar arasındakı ziddiyyətin kəskinləşməsi deməkdir. Bu şəraitdə çirkab sularının utilizasiya sistemlərinin modernləşdirilməsi və şəhər infrastrukturunun yeni iqlim reallıqlarına uyğunlaşdırılması dünya ölkələri üçün ən vacib vəzifəyə çevrilib.