ABŞ bu məsələdə Rusiyaya UDUZUR: Ukrayna və İran müharibələrinin üzə çıxardığı REALLIQ

Onilliklər boyu amerikalılar Rusiyanın sərt, mərkəzləşdirilmiş ordusuna və onun uyğunlaşma qabiliyyətsizliyinə istehza edirdilər. Lakin bu mənzərə artıq təhlükəli dərəcədə köhnəlib. Ukraynadakı dördillik müharibədən sonra Moskva hərbi innovasiyalara qarşı təsirli və praqmatik yanaşma inkişaf etdirib. Bu yanaşma estetikadan çox işə yarayan xüsusiyyətlərə, iddialı layihələrdən çox kütləvi istehsala və kağız üzərindəki təəssüratdan çox döyüş meydanındakı nəticələrə üstünlük verir.

Yenicag.az xəbər verir ki, bu barədə “The New York Times” (NYT) nəşrinin təhlilində qeyd olunub.

Bildirilib ki, Rusiya süni intellektlə dəstəklənən komanda-idarəetmə sistemləri quraraq, Qərb ordularını məhdudlaşdıran etik çərçivələr olmadan tam avtonom silahlar tətbiq edərək müharibənin gələcəyini real vaxt rejimində yenidən formalaşdırır:

“Birləşmiş Ştatların İranla olan qarşıdurmada şəxsən şahidi olduğu kimi, bu məsələdə risklər Ukrayna müharibəsinin hüdudlarını aşır. Tehran tərəfindən Rusiyanın dəstəyi ilə dövriyyəyə buraxılan İranın “Shahed” dronları Yaxın Şərqdəki Amerika texnikasına və obyektlərinə zərbələr endirib. Moskvanın avtonom müharibə sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlər bu növ dron hücumlarını daha da dağıdıcı edəcək. Rusiyanın gələcəyin müharibəsinə yanaşmasını anlamaq ABŞ üçün təxirəsalınmaz məsələdir”.

Qeyd olunub ki, Rusiya Ukrayna müharibəsinə texnoloji lider kimi daxil olmasa da, çox tez öyrəndi. Nəşrə görə, onun bu irəliləyişində dörd qərar həlledici rol oynadı.

Birincisi, Rusiya pilotsuz sistemləri və süni intellekti milli prioritet halına gətirərək əlaqələndirilmiş bir ekosistem qurdu. Kremlin proqnozlarına görə, 2030-cu ilə qədər pilotsuz sektorunda bir milyon mütəxəssis çalışacaq.

İkincisi, Rusiya amansızcasına sınaqlar aparır və yalnız döyüş meydanındakı təmasdan sağ çıxanlara üstünlük verir. “Shahed” dronu buna yaxşı nümunədir. 2022-ci ildə layihəni İrandan əldə etdikdən sonra Rusiya üç ildən az müddətdə naviqasiya, rabitə, faydalı yük və taktikanı tənzimləyərək otuzdan çox ciddi dəyişiklik edib.

Üçüncüsü, Rusiya mücərrədlikdən qaçır. ABŞ ordusunun bütün hərbi qolları tək bir şəbəkədə birləşdirmək üçün nəzərdə tutulan, lakin illərlə davam edən inkişafdan sonra hələ də böyük ölçüdə reallaşmamış “birləşmiş müştərək bütün sahələri əhatə edən komanda və idarəetmə” konsepsiyası kimi hər şeyi ehtiva edən arxitekturaların arxasınca düşmək əvəzinə, Rusiya dərhal döyüş meydanındakı problemləri həll edən proqramlar hazırlayır.

Dördüncü, Rusiyanın irəliləyişində ən həlledici qərar şəxsi təşəbbüslərin ön plana çıxarılması olub. Şəxsi dron məktəbləri və “Project Archangel” (Arxanqel Layihəsi) kimi könüllü təlim şəbəkələri sistemin kritik hissələridir. “Project Archangel” və bənzər cəhdlər kiçik həvəskar qruplardan operatorlar yetişdirən, yeni texnologiyaları sınaqdan keçirən və taktikaları çox vaxt rəsmi hərbi qurumlardan daha sürətli uyğunlaşdıran ümummilli təlim şəbəkələrinə çevrilib.

“Vaşinqton dronlara və süni intellektə milyardlarla dollar sərmayə qoyur. Lakin effektiv olmaq üçün yeni texnologiyalar hərbi hissələrə inteqrasiya olunmalı, proqram təminatı vasitəsilə əlaqələndirilməli və təlimlər və doktrinalar vasitəsilə daim uyğunlaşdırılmalıdır. Amerikanın yeni texnologiyanı necə almağa daha az, onunla necə döyüşmək barədə düşünməyə isə daha çox vaxt ayırması lazımdır”, – NYT bildirib.

Vuröulanıb ki, Pentaqon həmçinin təkcə avadanlıq sahəsində deyil, proqram təminatı və təlim sahəsində də qeyri-ənənəvi təchizatçılara özünü daha geniş açmalıdır. Dron müharibəsi ənənəvi uyğunlaşma dövrləri üçün çox sürətlə inkişaf edir. Birləşmiş Ştatlar Yaxın Şərqdə dronlarla zəngin olan müharibənin yeni dövrü ilə üz-üzə gəldi. Bu, daha çox avtomatlaşdırılıb və əvvəlkilərdən daha ölümcül olmaq potensialına malikdir. Amerika köhnə düşüncə tərzi ilə yeni təhdidlərə cavab verməyə davam edə bilməz.