Süd Yolunun maqnit sahəsində QƏRİBƏLİK: Saat əqrəbinin tərsi istiqamətində hərəkət

Nəsillər boyu alimlər qalaktikamızın necə işlədiyini daha yaxşı anlamaq üçün ulduzları və planetləri öyrəniblər. İndi isə fəlsəfə doktoru Co-En Braun tamamilə görə bilmədiyimiz bir şeyi – Süd Yolunun maqnit sahəsini xəritələndirməyə diqqət yetirir.

Yenicag.az xəbər verir ki, Braun və həmkarları “The Astrophysical Journal” və “The Astrophysical Journal Supplement Series” jurnallarında iki yeni araşdırma dərc etdiriblər.

Bu məqalələr birlikdə bütün dünyadakı astronomların istifadə edə biləcəyi tam bir məlumat toplusunu və Süd Yolunun maqnit sahəsinin zamanla necə inkişaf etdiyini anlamaq üçün hazırlanmış yeni modeli təqdim edir.

Məlumatları toplamaq üçün komanda Kanadanın Milli Tədqiqat Şurasının obyekti olan Britaniya Kolumbiyasındakı Dominion Radio Astrofizika Rəsədxanasındakı yeni radio teleskopa etibar edib. Bu cihaz onlara şimal səmasını müxtəlif radio tezliklərində skan etməyə imkan verərək qalaktikanın maqnit sahəsinin strukturu haqqında ətraflı mənzərə yaradıb.

Birinci tədqiqatın aparıcı müəllifi, fəlsəfə doktoru Anna Ordoq deyib: “Geniş əhatə dairəsi maqnit sahəsinin strukturunun detallarına dərindən nüfuz etməyə, həqiqətən, imkan verir”.

Tədqiqatçılar maqnit sahəsinin izini tapmaq üçün “Faradey dönməsi” kimi tanınan fenomeni ölçüblər. Bu effekt radio dalğaları elektronlar və maqnit sahələri ilə dolu bölgələrdən keçərkən dalğaların sürüşməsinə səbəb olduqda baş verir.

“Bunu sındırma kimi düşünə bilərsiniz. Suyun içindəki saman çöpü işığın maddə ilə qarşılıqlı təsiri səbəbindən əyilmiş kimi görünür. Faradey dönməsi də oxşar bir konseptdir, lakin burada kosmosdakı elektronlar və maqnit sahələri radio dalğaları ilə qarşılıqlı təsirə girir”, – Braun ilə birlikdə çalışan və ikinci tədqiqatın aparıcı müəllifi olan Rebekka But deyib.

Komanda radio siqnallarındakı bu incə dəyişiklikləri təhlil edərək maqnit sahəsinin qalaktikanın geniş sahələri boyunca necə düzüldüyünü xəritələndirə bilib.

İkinci tədqiqatda But Süd Yolunda “Oxatan qolu” kimi tanınan və maqnit sahəsinin qalaktikanın qalan hissəsinə nisbətən əks istiqamətdə hərəkət etdiyi diqqətçəkən xüsusiyyətə fokuslanıb.

“Əgər qalaktikaya yuxarıdan baxa bilsəniz, ümumi maqnit sahəsi saat əqrəbi istiqamətində gedir. Lakin Oxatan qolunda o, saat əqrəbinin əksinə hərəkət edir. Biz bu keçidin necə baş verdiyini anlamırdıq. Sonra bir gün Anna bəzi məlumatlar gətirdi və mən “Aman Allahım, bu tərs çevrilmə diaqonaldır!” dedim”, – Braun izah edib.

Ordoqun tapıntılarına əsaslanaraq But bu tərsliyi izah edən üçölçülü model qurmaq üçün yeni məlumatlar toplusundan istifadə edib.