Təhlükəli anlarda "daxili müdafiə": Həyəcan zamanı ürəyimiz niyə sürətlə döyünür?

Hər hansı bir imtahan öncəsi, kütlə qarşısında çıxış edərkən və ya qəfil qorxu hiss etdikdə ürək döyüntülərimizin kəskin artması hamımıza tanış olan bir hissdir. Bəs bədənimiz bu anlarda əslində nəyə hazırlaşır? Yenicag.az-ın araşdırmasını təqdim edirik.

Elm adamları bu prosesi “Qaç və ya Döyüş” (Fight or Flight) reaksiyası adlandırırlar.

Stress hormonlarının “hücumu” Həyəcan hissi yarandıqda beynimizdəki amiqdala (qorxu mərkəzi) həyəcan siqnalı verir. Bu siqnal böyrəküstü vəzilərə ötürülür və qana sürətlə adrenalin və noradrenalin hormonları ifraz olunur. Bu hormonların əsas funksiyası bədəni “fövqəladə vəziyyətə” gətirməkdir:

• • Oksigen təminatı: Ürək daha sürətlə vuraraq əzələlərə və beyinə daha çox oksigen və qlükoza daşıyır.

  • Enerji səfərbərliyi: Bədən mümkün bir fiziki güc tətbiqinə (qaçmağa və ya özünü müdafiə etməyə) hazır vəziyyətə gəlir.

  • Diqqətin artması: Qan axını həzm sistemindən çəkilərək həyati vacib üzvlərə yönəlir.

Araşdırmalar göstərir ki, bu hal tamamilə təbii bir bioloji müdafiə mexanizmidir. Ürək döyüntüsünün artması bədənin özünü qorumaq üçün göstərdiyi sürətli reaksiyadır. Həyəcan səbəbi aradan qalxdıqdan bir müddət sonra parasimpatik sinir sistemi işə düşür və nəbz yenidən normallaşır.

Sona Əliyeva