Elm adamları ilk pandemiyanın səbəbini üzə çıxardı - 1500 il əvvəl

Elm adamları dünyanın qeydə alınmış ilk pandemiyasına səbəb olan bakteriyanın genomunu müəyyənləşdiriblər.

Yenicag.az xəbər verir ki, İordaniyanın qədim Ceraş şəhərində aşkar edilən toplu məzarda aparılan araşdırmalar nəticəsində “Yersinia pestis” mikroorqanizmi – yəni vəbaya yol açan bakteriya aşkarlanıb.

Bu kəşf eramızın 541–750-ci illəri arasında milyonlarla insanın ölümünə səbəb olan “Justinianus” vəbasının həqiqi mənbəyini təsdiqləyib.

ABŞ-nin Cənubi Florida Universitetindən tədqiqatçı Reys Ciyanq tapıntının uzun illərdir davam edən mübahisələrə son qoyduğunu bildirib:

“Yazılı mənbələrdə xəstəliyin təsviri var idi, amma indiyədək vəbanın birbaşa bioloji sübutu yox idi. Bu kəşf həmin boşluğu doldurdu”.

Elm adamları antik Roma hipodromunun altındakı məzarlıqdan çıxarılan 8 insan dişindən qədim DNT əldə edərək bakteriyanın genomunu çıxarmağa nail olublar. Analizlər göstərib ki, vəba qurbanları eyni “Y. pestis” variantını daşıyıb və xəstəlik eramızın 550–660-cı illərində Bizans İmperiyasında geniş yayılıb.

Araşdırmalar həmçinin göstərib ki, vəba tək tarixi fəlakət olmayıb. Xəstəliyin müxtəlif variantları əsrlər boyu fərqli coğrafiyalarda təkrar-təkrar ortaya çıxıb.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, vəba hələ də tamamilə yox olmayıb və nadir hallarda olsa da, bu gün də insan həyatı üçün təhdid olaraq qalır.