Gözdən itən Lampeduza BÖHRANI: Avropa istismarçı iqtisadi nizamın bərpasında miqrantlardan istifadə edir - FOTO

“Aralıq dənizinin mərkəzində yerləşən kiçik, qayalıq ada olan Lampeduzanın bir çox sakini mənə dənizin o tayından gələn telefon zənglərinə öyrəşdiklərini deyirlər. Analar, atalar, bacı-qardaşlar və dostlar Avropaya çatmaq üçün yola çıxan, lakin o vaxtdan bəri xəbər ala bilmədikləri yaxınlarını axtarmaq üçün zəng edirlər”. 

Yenicag.az xəbər verir ki, bu fikirlər miqrasiya tarixçisi Ciuliano Beniamino Flerinin “The New York Times” qəzetinə yazdığı məqalədə öz əksini tapıb.

Tarixçi Avropanın dəyişən miqrasiya siyasətinin insanlara təsiri barədə yazıb. O qeyd edib ki, Avropanın miqrant böhranının pik nöqtəsindən təxminən on il keçdikdən sonra qitənin ən işlək və ən ölümcül giriş nöqtələrindən biri böhrandan daha xroniki bir vəziyyətə çevrilib:

“Növbəti illərdə Avropanın miqrasiya siyasəti sərtləşdi. Yeni gələnlər artıq avtomatik olaraq qaçqın statusundan məhrum edilirlər. Müraciətləri rədd edilənlərin daha sürətli geri qaytarılması planlaşdırılır və Avropa İttifaqı digər ölkələrə miqrantları daşıyan qayıqların yola düşməsinin qarşısını almaq üçün ödənişlər edib. Bu siyasət Avropa üçün nə qədər əlverişlidirsə, bir o qədər də istismarçıdır. Bu, böyük fərdi risklər hesabına miqrasiyaya icazə verir, miqrantları girişdə hüquqlarından məhrum edir və onları irqi və istismarçı iqtisadi nizamın təkrar istehsalı üçün alətə çevirir”.

Tarixçi vurğulayıb ki, sərhəd yalnız can almır, həm də onları silir. Belə ki, bəzən hətta ölüm də sənədləşdirilmir.

Liviya və Tunisin Şimali Afrika sahilləri ilə İtaliya arasında yerləşən Lampeduzanın 1990-cı illərdən bəri Aİ-yə qeyri-qanuni miqrasiya marşrutları üzərində qovşaq olduğunu xatırladan Fleri 2010-cu illərin əvvəllərində, keçidlərin intensivləşdiyi bir vaxtda beynəlxalq və İtaliya mediasının qayıqların, insanların və cəsədlərin keçidini, eləcə də artan gəlişlərin adaya etdiyi təzyiqi maraqla izlədiyini bildirib.

Onun sözlərinə görə, 3 oktyabr 2013-cü ildə adanın sahilində insanların dolu olduğu qayığın yanması və batması nəticəsində 300-dən çox insan həlak oldu. Lampeduza hava limanının anqarındakı tabut sıralarının fotoşəkilləri bütün dünyada yayıldı və adanın Aralıq dənizi sərhədinin qəddarlıq simvolu statusunu möhkəmləndirdi:

“Ada artıq əvvəlki kimi diqqət çəkmir. Bu yay Lampeduzadakı Favarolo körpüsündə insanların gəliş səhnələrini sakitcə izlədim. Sahil Mühafizəsi gəmiləri dənizdə xilas edilən insanları gətirərək limana yan alırdı. Onlar sahilə çıxır, sayılır və adanın qəbul mərkəzinə köçürülürdülər. Çoxu yaxşı vəziyyətdə və ya nəzərəçarpacaq dərəcədə yorğun, lakin sağ görünürdü. Bir neçəsi isə cəsəd torbalarında sahilə gətirildi. Cəmi bir neçə yüz metr aralıda turistlər sahildə hər şeydən xəbərsiz gəzişirdilər. Mən heç bir jurnalist və ya fotoqraf görmədim”.

“Günlər ərzində bu miqrantların çoxu Siciliyaya və ya İtaliyanın materik hissəsinə köçürüləcək, daha sonra isə İtaliyanın sığınacaq axtaranlar və miqrantlar üçün mərkəzlərinə paylanacaqdı. Ölənlərin çoxu eyni maddi-texniki ardıcıllığa məruz qalacaqdı: qalıqları daşınacaq və nəticədə Siciliyadakı qəbiristanlıqlarda, çox vaxt adsız məzarlarda dəfn olunacaqdı. Lampeduzaya gəliş sistemi artıq saat kimi işləyən bir mexanizmə çevrilib”, – o vurğulayıb.

Fleri Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayenin Avropanın miqrasiyanı məsuliyyətlə idarə etməsi ilə bağlı söylədiklərini rəqəmlər üzərindən şərh edib:

“Təxminlərə görə, Avropaya quru və dəniz yolu ilə gələnlərin sayı 2015-ci ildəki bir milyondan çox olan rekord həddən düşsə də, hər il orta hesabla 180 min civarında olub və hər il təxminən 3 min ölüm baş verib. Aralıq dənizinin mərkəzi hissəsi hələ də insanların Avropaya çatmaq üçün istifadə etdikləri əsas marşrutlardan biridir və ən ölümcül olanıdır. Təkcə 2025-ci ildə bu marşrutda 1 300-dən çox insanın öldüyü və ya itkin düşdüyü qeydə alınıb – bu, yəqin ki, əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmış rəqəmdir, çünki bir çox gəmi qəzası aşkar edilmir və ya bildirilmir”.

Onun sözlərinə görə, kiçik, dolu və köhnə qayıqlarda təhlükəli və çox vaxt ölümcül olan qeyri-qanuni dəniz keçidləri Avropaya gedən sabit marşrutlara çevrilib. Banqladeş və Pakistan, Eritreya və Qvineya kimi uzaq yerlərdən və çox fərqli mühitlərdən insanları daşıyan bu qayıqlar indi Avropaya miqrasiyanın ayrılmaz, struktur hissəsinə çevrilmiş hərəkət mexanizmidir.

“Lampedusa immiqrasiyadan qorxan, lakin onsuz yaşaya bilməyən bir qitə üçün həlledici, lakin ölümcül giriş nöqtəsidir. Bura Avropa miqrant siyasətinin paradoksunun ən aydın göründüyü yer olmalıdır, lakin o getdikcə nəzərdən itir”, –  tarixçi fikrini yekunlaşdırıb.