Məkan-zaman bükülməsinin müşahidəsi üçün FÜRSƏT: Super kütləli pulsar hər şeyi dəyişə bilər

Kolumbiya Universitetinin alimləri Yer kürəsindən kənar sivilizasiyaların izlərini axtarmağa yönəlmiş “Breakthrough Listen” tədqiqat təşəbbüsü ilə birlikdə yeni tapıntılar barədə məlumat veriblər. Bu layihə Süd Yolunun turbulent mərkəzi bölgəsində pulsarların axtarışı üçün indiyədək aparılmış ən həssas radio-tədqiqatlardan biridir.

Yenicag.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “The Astrophysical Journal” nəşrində dərc olunub.

Tədqiqat zamanı araşdırmaçılar qalaktikamızın mərkəzindəki ifrat kütləli qara dəlik olan “Sagittarius A*”un yaxınlığında yerləşən, 8.19 millisaniyəlik perspektivli pulsar (MSP) namizədi aşkar ediblər.

Əgər astronomlar bu obyekti təsdiqləyə və onun impulslarının zamanlamasını dəqiq ölçə bilsələr, bu, ümumi nisbilik nəzəriyyəsini ekstremal şəraitdə sınaqdan keçirmək üçün nadir fürsət yarada bilər. Bu mühitdə bir pulsarı izləmək alimlərə ifrat kütləli qara dəliyin ətrafındakı məkan-zamanın yüksək dəqiqliklə ölçülməsinə imkan verəcək.

Pulsarlar neytron ulduzları kimi tanınan nəhəng ulduzların sıx qalıqlarıdır. Onlar sürətlə fırlanır və güclü maqnit sahələri yaradaraq kosmosda mayak işığı kimi hərəkət edən fokuslanmış radio dalğaları şüaları hasil edirlər.

Xarici qüvvələr tərəfindən narahat edilmədikdə pulsardan gələn radio impulsları Yerə fövqəladə ardıcıllıqla çatır. Bu sabit ritmə görə pulsarlar olduqca etibarlı kosmik saatlar kimi fəaliyyət göstərirlər. Millisaniyəlik pulsarlar xüsusilə sürətlə fırlanır, bu da onların zamanlama davranışını daha stabil və proqnozlaşdırıla bilən edir.

“Pulsara olan hər hansı bir xarici təsir, məsələn, nəhəng bir obyektin qravitasiya cazibəsi impulsların bu sabit gəlişində ölçülə və modelləşdirilə bilən anomaliyalar yaradacaq. Bundan əlavə, impulslar çox böyük kütləli bir obyektin yaxınlığından keçdikdə Aynştayn ümumi nisbilik nəzəriyyəsində proqnozlaşdırıldığı kimi, məkan-zamanın əyilməsi səbəbindən meyl edə və zaman ləngimələri ilə üzləşə bilərlər”, – Kolumbiya Astrofizika Laboratoriyasının tədqiqatçısı Slavko Boqdanov bildirib.

“Sagittarius A*” Günəşin kütləsindən təxminən 4 milyon dəfə böyük kütləyə malikdir ki, bu da ona yaxınlıqdakı obyektlərə güclü təsir göstərən qüdrətli qravitasiya gücü qazandırır.

Mümkün elmi əhəmiyyətinə görə tədqiqatçılar hazırda pulsar namizədinin həqiqi olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün əlavə müşahidələri təhlil edirlər.