Birbaşa siyasi təmasların ARTMASI: Regional geosiyasətdə yeni balans

Əbu-Dabidə İlham Əliyev və Nikol Paşinyanın görüşü müharibədən sonrakı münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Bu görüş birbaşa təmasların intensivləşməsi və sülh prosesinin ikitərəfli əsasda irəliləməsi baxımından əhəmiyyətli dönüş nöqtəsi kimi dəyərləndirilə bilər.

Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin fevralın 4-də Əbu-Dabidə baş tutan görüşü, Vaşinqton Sülh Sammitində əldə olunan razılaşmaların davamı kimi diqqət çəkir. ABŞ Prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə formalaşan bu proses artıq regional müstəvidə konkret nəticələr doğurmağa başlayıb. Görüşdə tərəflər normallaşma prosesinin ikitərəfli əsasda irəlilədilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Bu, münaqişədən sonrakı dövrdə münasibətlərin yalnız beynəlxalq vasitəçilərin diktəsi ilə deyil, birbaşa liderlərin siyasi iradəsi ilə formalaşdığını göstərir.

İlham Əliyev və Paşinyanın dialoqunun məzmunu həm siyasi, həm də iqtisadi müstəvidə yeni imkanların açıldığını ortaya qoyur. İkitərəfli ticarətin başlaması, Azərbaycanın Ermənistana neft məhsulları ixrac etməsi və üçüncü ölkələrdən Ermənistana taxıl və digər malların çatdırılması müharibədən sonrakı reallığın iqtisadi inteqrasiya ilə möhkəmləndirildiyini göstərir. Bu, sülhün yalnız kağız üzərində deyil, gündəlik həyatın praktik sahələrində də hiss olunmasına imkan yaradır.

Ən mühüm məqam liderlərin birbaşa təmaslarının artmasıdır. Əvvəllər danışıqlar, əsasən, vasitəçilərin iştirakı ilə aparılırdısa, indi Əliyev və Paşinyan arasında müntəzəm görüşlər yeni siyasi mədəniyyətin formalaşdığını göstərir. Bu həm etimadın bərpası, həm də münaqişədən sonrakı dövrdə qarşılıqlı maraqların daha açıq şəkildə ifadə olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Birbaşa dialoq tərəflərin öz məsuliyyətlərini dərk etməsi və sülhün davamlılığını təmin etmək üçün siyasi iradə nümayiş etdirməsi deməkdir.

Əbu-Dabi görüşü həm də regional geosiyasətdə yeni balansın yaranmasına işarədir. Azərbaycan və Ermənistanın münasibətlərinin normallaşması Cənubi Qafqazda sabitlik üçün əsas şərtdir. Bu sabitlik yalnız iki ölkə arasında deyil, həm də regionun enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik arxitekturasında geniş təsir gücünə malikdir. Liderlərin birbaşa təmaslarının artması müharibədən sonrakı dövrdə münasibətlərin konstruktiv məcraya yönəldiyini və sülhün real siyasi gündəmə çevrildiyini təsdiqləyir.

Beləliklə, Əbu-Dabi görüşü müharibədən sonrakı münasibətlərin yeni mərhələsini açır: siyasi iradənin və iqtisadi əməkdaşlığın gücləndirilməsi, liderlərin birbaşa dialoqunun intensivləşməsi. Bu, sülhün davamlılığı üçün ən mühüm zəmanət hesab oluna bilər.

Camal Cavanşir

Yenicag.az