Kubada Venesuela SSENARİSİ: "Tramp getdikcə daha aqressiv ritorika tətbiq edir"

“ABŞ Kubanı daxildən çökdürmək planı üzərində işləyir”.

Bu fikirləri Yenicag.az-a açıqlamasında siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, politoloq Şəbnəm Həsənova bildirib.

Politoloq ABŞ lideri Donald Trampın Kubadan neft alan ölkələrə xəbərdarlığını şərh edib:

“ABŞ Prezidenti Donald Trampın sözlərinə görə, Kuba hökumətinin siyasəti və hərəkətləri ABŞ-nin milli təhlükəsizliyini və xarici siyasətini birbaşa təhdid edir. Daha əvvəl Kuba ABŞ-ni “ekstremal şərtlər” tətbiq etməkdə ittiham etmişdi. Tramp adanın ən həssas nöqtəsini – neft tədarükünü hədəf alaraq Kubaya qarşı təzyiqi artırıb. Bu addım Meksikanın Havanaya öz neft tədarükünü bərpa etmək qabiliyyətinə təsir göstərə bilər. Tramp Kubaya “birbaşa və ya dolayı yolla” istənilən növ neft tədarük edən xarici ölkələrdən gələn məhsullara tarif sisteminin yaradılmasını “zəruri və uyğun” hesab edir. ABŞ-nin Venesuelaya müdaxiləsindən sonra Meksika Kubanın əsas xam neft tədarükçüsünə çevrilib. Meksika Prezidenti Klaudiya Şeynbaum hökuməti tərəfindən göndərilən neft daşınmalarının iki növ olduğunu iddia edib: humanitar yardım və dövlət neft şirkəti olan “Pemex” tərəfindən Kuba rejimi ilə imzalanan müqavilələr. Yanvarın əvvəlinə qədər gəmilər Meksika körfəzi sahillərindən adaya müntəzəm olaraq üzürdü. Lakin Pemex yanvarın ortalarında Havanaya neft tankerlərinin daşınmasını dayandırdı. Kubaya gəldikdə isə fövqəladə vəziyyət elan etmək hazırda Kubaya qarşı yalnız hüquqi vasitədir, hərbi vasitə deyil. Bu, ABŞ Prezidentinə Kubaya qarşı tez bir zamanda yeni sanksiyalar tətbiq etməyə imkan verir. Tramp administrasiyasının hazırda Venesuelada həyata keçirilən əməliyyata bənzər şəkildə adada hərbi əməliyyat başlatmağa hazır olduğunu demək çətindir. Lakin bu, şübhəsiz ki, Kuba hakimiyyəti ətrafındakı iqtisadi halqanı sıxmaq cəhdidir. “The Financial Times” qəzetinin məlumatına görə, Meksika Kubanın neft idxalının təxminən 44 faizini, Venesuela isə ötən aya qədər 33 faizini təmin edib. Eyni mənbənin məlumatına görə, təxminən 10 faizi də Rusiyadan, daha az miqdarda isə Əlcəzairdən əldə edilir”.

Ş. Həsənova Amerikanın Kubada keçirmək istədiyi əməliyyat planına toxunub:

“ABŞ hazırda Kubadakı iqtisadi vəziyyəti daha da ağırlaşdırmağa çalışır ki, bu da insanları yenidən küçələrə çıxmağa vadar edə bilər. Küçə etirazları bitdikdən sonra amerikalılar Venesuela ilə bağlı istifadə etdikləri eyni strategiyadan istifadə edə bilərlər: hökumət daxilində narazı insanları tapıb onu zəiflətməyə çalışmaq. Kubadakı əməliyyat yenə də Venesueladakı əməliyyatdan fərqli olacaq, çünki Kuba hakimiyyətinin narkotik qaçaqmalçılığında ittiham olunan Maduro kimi onlara qarşı hələlik rəsmi ittihamları yoxdur. Rusiya Kubanı siyasi cəhətdən dəstəkləyə bilər, amma, əslində, ada hakimiyyətinin iqtisadi dəstəyə çox ehtiyacı var, çünki ölkənin neftinin haradan gələcəyi bəlli deyil. Çin öz neftini alır, Meksika neft tədarükünü dayandırıb və Rusiya da onu tədarük edə bilər, amma bu halda ABŞ-nin dəniz blokadasından yayınmaq üçün hər bir tanker hərbi gəmi ilə müşayiət olunmalı olacaq ki, bu da çox baha başa gələcək. Büyük ehtimal ki, amerikalılar məhz buna ümid edirdilər ki, Kuba iqtisadi yardım olmadan tamamilə tək qalacaq, çünki müttəfiqlərinin hazırda öz məqsəd və vəzifələri var. Bu, Tramp administrasiyasının təzyiqi artırmaq və Kubanı öz nəzarəti altına almaq üçün ideal ssenaridir. Venesuela Prezidenti Nikolas Maduro və həyat yoldaşı Siliya Floresin 3 yanvarda Karakasda ələ keçirilməsi ilə nəticələnən ABŞ hərbi əməliyyatından bəri uğurundan cəsarətlənən Tramp Kuba rejiminə qarşı getdikcə daha aqressiv ritorika tətbiq edir və onun iddiasına görə, bu rejim tezliklə uğursuz olacaq”.

Nurlan Cəfəri