“SİLAH YOXDURSA, SƏHNƏ DƏ YOXDUR” – HƏMAS siyasi intihardan imtina etdi

HƏMAS-ın xaricdəki siyasi bürosunun rəhbəri Xalid Məşəl hərəkatın silahlarından imtina etməyəcəyini və Qəzza zolağında “xarici idarəçiliyin” qəbul edilməsini rədd etdiyini bir daha təsdiqləyib.

Məşəl Doha Forumunda çıxışı zamanı “müqaviməti, müqavimət silahlarını və bu müqaviməti həyata keçirənləri cinayətkar kimi təqdim etməyin” qəbuledilməz olduğunu bildirib.

Yenicag.az-ın yaydığı xəbərə görə, o, çıxışında belə deyib: “İşğal davam etdiyi müddətdə müqavimət də olacaq. Müqavimət işğal altındakı xalqların haqqıdır. Bu, beynəlxalq hüququn, ilahi qanunların və xalqların tarixi yaddaşının bir hissəsidir. Xalqlar bununla fəxr edirlər.”

Məşəl həmçinin Donald Trumpın rəhbərliyi altında formalaşan “Sülh Şurası”nı Qəzzanın bərpasına və təxminən 2,2 milyon sakinə humanitar yardımın çatdırılmasına imkan verəcək “balanslı yanaşma” sərgiləməyə çağırıb.

Bu arada Fəth hərəkatı İsraili Qəzzanı idarə etmək üçün yaradılmış milli komitənin zolağa girişini əngəlləməkdə ittiham edib. Fəth bunu İsrailin atəşkəs razılaşmasının növbəti mərhələsini icra etməkdən imtina etməsi kimi qiymətləndirib.

HƏMAS bu mövqeyi niyə tutur?

Burada HƏMAS-ın mövqeyi taktiki deyil, strateji və varlıq məsələsidir. HƏMAS üçün silahdan imtina etmək sadəcə bir addım yox, özünün sonunu qəbul etmək deməkdir. Ona görə də hərəkat buna dirənir.

Silahdan imtina = siyasi ölüm HƏMAS silahlı müqavimət üzərində qurulub. Silahları təhvil vermək hərəkatın əsas legitimlik mənbəyini itirməsi anlamına gəlir. Bu halda HƏMAS ya sıradan bir siyasi təşkilata çevrilməli, ya da tamamilə səhnədən çəkilməlidir. Regionda və Qəzzada alternativ güc mərkəzlərinin mövcudluğu fonunda bu, HƏMAS üçün real təhlükədir.

“Xarici idarəçilik” qorxusu Qəzzada beynəlxalq və ya kənar idarəçilik ideyası HƏMAS tərəfindən işğalın yeni forması kimi görülür. Bu model reallaşsa, HƏMAS faktiki olaraq oyundan çıxarılır. Ona görə Məşəl bu variantı açıq şəkildə rədd edir.

Psixoloji və ideoloji mesaj Məşəlin “işğal varsa, müqavimət də var” deməsi təkcə İsrailə yox, həm də Qərbə və ərəb dünyasına mesajdır. HƏMAS demək istəyir ki, onu zorla “terrorçu” çərçivəsinə salmaqla silahsızlaşdırmaq mümkün deyil. Bu, həm daxili bazaya, həm də tərəfdarlarına “geri çəkilmirik” mesajıdır.

Vaxt qazanmaq və şərtləri dəyişmək HƏMAS hazırda zəifdir, amma məğlub olduğunu elan etmir. Silahdan imtina etməməklə vaxt qazanmağa, regional balansların dəyişməsini gözləməyə çalışır. Eyni zamanda humanitar bərpa çağırışları ilə beynəlxalq təzyiqi yumşaltmaq niyyəti var.

HƏMAS-ın bu addımı kompromis üçün yox, mövcudluğunu qorumaq üçündür. Hərəkat anlayır ki, silahları buraxdığı an siyasi və hərbi olaraq bitir. Buna görə də müqaviməti özünün son xətti hesab edir və buna görə dirənir.

Amir Aqiloğlu