Kamuflyajda çağ açan İXTİRA: Ahtapot kimi rəng və toxuma dəyişdirən material yaradıldı

media-hightechnic-468x90

Ahtapotlar və mürəkkəb balıqları ətraflarına qüsursuz şəkildə qarışmaq qabiliyyətləri ilə məşhurdurlar. Onlar dərilərinin həm rəngini, həm də teksturasını sürətlə dəyişə bilirlər. Bu, alimlərin uzun müddətdir süni materiallarda təkrar etməyə çalışdıqları bir qabiliyyətdir.

Yenicag.az xəbər verir ki, “Nature” jurnalında dərc olunan araşdırmada Stenford Universitetinin tədqiqatçıları insan saçından daha kiçik elementlər yaradaraq səth naxışlarını və rənglərini sürətlə dəyişə bilən çevik bir material yaratdıqlarını açıqlayıblar.

Bu yenilik həm insanlar, həm də robotlar üçün təkmilləşdirilmiş kamuflyaj sistemlərinə, eləcə də geyilə bilən cihazlar üçün rəng dəyişən çevik displeylərə yol aça bilər. O, həmçinin elektronika, şifrələmə və biologiyada istifadə üçün işığın çox kiçik miqyaslarda idarə olunmasına yönəlmiş nanofoton sahəsində yeni qapılar açır.

Bu dəyişən teksturaları istehsal etmək üçün komanda yarımkeçiricilərin istehsalında geniş istifadə olunan elektron şüa litoqrafiyası texnikasını suya qarşı həssas polimer filmi ilə birləşdirib. Fokuslanmış elektron şüasına məruz qaldıqda filmin müəyyən bölgələri daha çox və ya daha az uducu olur. Material suyu udduqda həmin bölgələr fərqli şəkildə şişir və yalnız film nəm olduqda görünən mürəkkəb naxışlar yaradır.

Əsas ipucu gözlənilmədən ortaya çıxıb. Daha əvvəlki təcrübədə polimer filmindəki nanostrukturları araşdırmaq üçün skan edən elektron mikroskopundan istifadə edilmişdi.

Materialın nə qədər şişdiyini diqqətlə tənzimləməklə komanda həm də onun işığı necə əks etdirdiyini idarə edə bilər. Bu, parlaq və mat örtüklər arasında keçid etməyi mümkün edir və mövcud ekranların nail ola biləcəyindən daha üstün vizual effektlər yaradır. Proses geri dönəndir. Alkoqol bənzəri həlledicinin əlavə edilməsi suyu kənarlaşdırır və materialı düz halına qaytarır.

Eyni yanaşma mürəkkəb rəng naxışları da yarada bilər. Polimerin hər iki tərəfinə nazik metal təbəqələr yerləşdirməklə tədqiqatçılar müəyyən işıq dalğa uzunluqlarını seçən “Fabry-Pérot” rezonatorları kimi tanınan strukturlar yaratdılar. Film genişləndikcə və ya daraldıqca fərqli rənglər nümayiş etdirir. Düzgün su və həlledici balansı ilə adi bir səth canlı naxışlar sırasına çevrilə bilər.

Bu filmlərin bir neçə qatı birləşdirildikdə tədqiqatçılar həm rəngi, həm də teksturanı müstəqil şəkildə tənzimləyə bilirlər ki, bu da materialın bir ahtapot kimi kamuflyaj olmasına imkan verir.

Hazırda arxa fona uyğunlaşmaq su və həlledici səviyyələrinin əl ilə tənzimlənməsini tələb edir. Komanda ətraf mühiti təhlil edə və materialı real vaxt rejimində tənzimləyə bilən kompüter görmə və süni intellekt sistemləri əlavə etməklə bu prosesi avtomatlaşdırmağa ümid edir.

Mövzu ilə əlaqədar

media-whatsapp-image-2026-02-03-at-11-43-05

Hava proqnozuwidget-title-icon

Valyuta hesablayıcısıwidget-title-icon

CBAR tərəfindən: 11.02.2026

media-whatsapp-image-2026-02-03-at-11-24-05
media-whatsapp-image-2026-02-03-at-11-24-05