Balinalarda elmə məlum olmayan virus aşkar edildi

media-hightechnic-468x90

Beynəlxalq tədqiqat qrupu Şimali Atlantik Okeanının Karib bölgəsindəki qısa üzgəcli pilot balinalar və orkalarda əvvəllər məlum olmayan iki yeni virus aşkar edib.

Yenicag.az xəbər verir ki, bu barədə tədqiqatın nəticəsi “Virology” elmi jurnalında yayımlanıb.

Alimlər yüksək məhsuldarlıqlı genetik ardıcıllıq metodundan istifadə edərək ölmüş balinalardan götürülmüş arxiv toxuma nümunələrini təhlil ediblər.

Analiz nəticəsində alimlər yeddi tam sirkovirus genomu əldə ediblər. Beşi qısa üzgəcli pilot balinalardan, ikisi isə orkalardan götürülüb. Bu viruslar tamamilə yeni iki növü təmsil edir və tədqiqatçılar onları “shofin circovirus” və “orcin circovirus” adlandırıblar. Hər ikisi daha əvvəl Sakit Okeanda sahilə çıxmış balinada aşkar edilən yeganə məlum balina sirkovirusundan – “beaked whale circovirus”dan açıq şəkildə fərqlənir.

Daha ətraflı araşdırma virusların kapsid zülallarına – virusun xarici qabığını formalaşdıran struktura yönəlib. Alimlər xüsusilə E-F döngəsi olmaqla, səthdə qeyri-adi dərəcədə böyük döngələr aşkar ediblər.

Mövcud məhdud məlumatlara əsasən, araşdırma sirkovirusların müasir balinaların əcdadlarını onların təkamül tarixinin erkən mərhələlərində yoluxdurmuş ola biləcəyini irəli sürür. Bununla belə, müəlliflər bu hipotezi düzgün yoxlamaq üçün daha geniş növ spektrindən genetik məlumatların lazım olduğunu vurğulayırlar.

Bu sirkovirusların balinalar arasında necə yayıldığı və xəstəlik törədib-törətmədiyi hələlik açıq sual olaraq qalır. Alimlər daha əvvəl “beaked whale circovirus” üzərində aparılmış işlərə istinad edirlər ki, orada immunosupressiya ilə əlaqə ehtimalı göstərilmişdi. Bu, sirkovirusların bəzi quru məməlilərində və quşlarda yaratdığı təsirlərlə uyğun gəlir. Buna baxmayaraq, müəlliflər balinalarda sirkovirusların müxtəlifliyini, onların ötürülmə yollarını və balina ilə orkanın sağlamlığına təsirlərini anlamaq üçün daha çox araşdırmaya ehtiyac olduğunu xüsusi vurğulayırlar.

Mövzu ilə əlaqədar

media-bankkart_tl_platinum_azerbaycan_3_banner

Valyuta hesablayıcısıwidget-title-icon

CBAR tərəfindən: 07.01.2026

media-apple-pay_160x600-mastercard
media-apple-pay_160x600-visa