Təkamülə yenidən BAXIŞ: Kiçik dinozavr təsəvvürləri alt-üst etdi

Beynəlxalq tədqiqat qrupu yeni dinozavr növü (“Foskeia pelendonum”) müəyyən edib. Bu, Erkən Təbaşir dövründə indiki İspaniya ərazisində yaşamış kiçik, otyeyən dinozavr idi. Cəmi yarım metr uzunluğa malik “Foskeia” indiyə qədər məlum olan ən kiçik ornithopod dinozavrlardan biridir.

Yenicag.az xəbər verir ki, Argentinanın Rio Neqro Milli Universitetindən Paul-Emil Dyoedonun rəhbərlik etdiyi araşdırma göstərib ki, qeyri-adi dərəcədə inkişaf etmiş kəllə quruluşuna malik olub.

“Bu heyvanı ilk dəfə görən hər kəs onun inanılmaz dərəcədə kiçikliyinə heyran qalır. Amma, eyni zamanda, o, gözlənilməz anatomik yeniliklərlə zəngin, yüksək dərəcədə törəmiş bir kəlləni qoruyub saxlayır”, – Dyoedon deyib.

Fosillər ən azı beş fərddən götürülüb və ilk dəfə Salas de los Infantes Dinozavr Muzeyindən Fidel Torsida Fernandes-Baldor tərəfindən aşkar edilib. Onların miniatür ölçüləri dərhal diqqət çəkib.

“Başdan bəri bilirdik ki, bu sümüklər ölçülərinə görə istisnadır. Daha da təsirli olan odur ki, bu heyvanın öyrənilməsi ornithopod dinozavrların təkamülü ilə bağlı qlobal təsəvvürləri alt-üst edir”, – Torsida bildirib.

Araşdırmaçılar bildirirlər ki, “Foskeia” dinozavrların təkamülünü anlamaqda kritik rol oynayır.

Brüssel Azad Universitetindən Dr. Koen Staynın rəhbərliyi ilə aparılan mikroskopik analiz göstərib ki, ən böyük fosil tam yetkin fərdə aiddir. Sümüklərin daxili quruluşu böyümə və metabolizm haqqında mühüm ipucları verir.

“Sümük mikrostrukturu bizə göstərir ki, ən azı bir fərd yetkin idi… metabolizmi kiçik məməlilər və quşlara yaxın idi. “Foskeia”nın anatomiyasını digər növlərlə müqayisə etmək üçün böyümə və inkişaf haqqında bilik vacibdir”, – Stayn izah edib.

Yenilənmiş təkamül modelləşdirilməsi göstərir ki, “Foskeia” Avstraliya dinozavrı “Muttaburrasaurus” ilə yaxın qohumdur və “Rhabdodontomorpha” qrupuna daxildir. Bu, Avropa “Rhabdodontia” kladının müxtəlifliyini də genişləndirir.

Araşdırma həmçinin uzun müddət mübahisəli olmuş “Phytodinosauria” qrupunun bərpasını dəstəkləyir.

Kiçik ölçüsünə baxmayaraq, “Foskeia” mühitinə yaxşı uyğunlaşmışdı. Onun ixtisaslaşmış dişləri vardı və böyüdükcə duruşunu dəyişmiş, sıx meşəliklərdə sürətli hərəkət üçün qısa sürət partlayışlarına güvənmişdi.