Xərçəng sayında kəskin ARTIM: Alimlər qorxunc statistikanı paylaşdılar - RƏQƏMLƏR

Dünya miqyasında xərçəng hadisələri sürətlə artır. Yeni araşdırmalar göstərir ki 1990-cı ildən bəri yoluxma sayı iki dəfə artıb və 2050-ci ilə qədər illik 30 milyon yeni diaqnozun qoyulacağı proqnozlaşdırılır.

Yenicag.az xəbər verir ki, “The Lancet” jurnalında dərc olunan Qlobal Xəstəlik Yükü araşdırmasına görə, 2023-cü ildə xərçəng hadisələri 18,5 milyona, ölüm sayı isə 10,4 milyona çatıb. Növbəti 25 il ərzində xərçəng hadisələrinin 61%, ölüm hallarının isə 75% artacağı gözlənilir. Bu artımın əsas hərəkətverici qüvvəsi əhalinin artımı və qocalmasıdır.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, xərçəngdən ölüm hallarının 42%-i (təxminən 4,3 milyon nəfər) dəyişdirilə bilən 44 risk faktoru ilə bağlıdır:

• Tütün istifadəsi (ölümlərin 21%-nə səbəb olur);
• Qeyri-sağlam qidalanma və yüksək qan şəkəri;
• Alkoqol istehlakı və piylənmə;
• Hava çirklənməsi və peşə riskləri.

Xərçəng yükü daha çox az və orta gəlirli ölkələrin üzərinə düşür. Proqnozlaşdırılan ölümlərin təxminən üçdə ikisi məhz resursları məhdud olan bu regionlarda baş verəcək. Ekspertlər bunu “gözlənilən fəlakət” adlandıraraq hökumətləri erkən diaqnostika və müalicəyə çıxışı artırmağa çağırırlar.

Əsas tapıntılar:

• Ən çox diaqnoz qoyulan: Süd vəzi xərçəngi;
• Ən çox ölümə səbəb olan: Ağciyər və tənəffüs yolları xərçəngi;
• Kişilər vs Qadınlar: Kişilərdə risk faktorları ilə bağlı ölüm ehtimalı 46%, qadınlarda isə 36% təşkil edir.

Alimlərin fikrincə, 2030-cu ilə qədər qeyri-yoluxucu xəstəliklərdən erkən ölümləri üçdə bir nisbətində azaltmaq barədə BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədinə çatmaq üçün təcili qlobal fəaliyyət və maliyyələşmə zəruridir.